วิธีคำนวณ VAT 7% สำหรับ freelancer — บวกเพิ่ม vs รวมในราคา

ลูกค้าส่งงานมาให้ราคา 10,000 บาท ตอนออกใบแจ้งหนี้ควรคิด VAT 7% เพิ่มอีกเป็น 10,700 บาท หรือถือว่า 10,000 รวม VAT แล้วแล้วต้องส่ง VAT กรมสรรพากร 654 บาท?

ความสับสนนี้เกิดกับ freelancer แทบทุกคนตอนเริ่มออกใบแจ้งหนี้ครั้งแรก บทความนี้สรุปให้ครบ: เมื่อไหร่ต้องคิด VAT, สูตรทั้ง 2 แบบ, ตัวอย่างจริง, และข้อควรระวังที่ทำให้คุณเสียเงินโดยไม่จำเป็น

VAT 7% คืออะไร — และคุณต้องเก็บไหม?

VAT (Value Added Tax) หรือภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% คือภาษีที่กรมสรรพากรเก็บจากการซื้อ-ขายสินค้าและบริการ — ในมุมของ freelancer/ร้านค้าที่ขายของ คุณคือ "ผู้เก็บภาษีแทนรัฐ" — เก็บจากลูกค้า แล้วนำส่งกรมสรรพากรในแต่ละเดือน

แต่ ไม่ใช่ทุกคนต้องเก็บ — ขึ้นกับยอดขายต่อปี:

• ยอดขาย < 1.8 ล้าน/ปี: ไม่ต้องจดทะเบียน VAT — ออกใบแจ้งหนี้โดยไม่ต้องแสดง VAT 7%
• ยอดขาย ≥ 1.8 ล้าน/ปี: ต้องจดทะเบียน VAT ภายใน 30 วัน — ตั้งแต่จดต้องเริ่มเก็บ 7% จากลูกค้าทุกใบ และยื่น ภพ.30 ทุกเดือน

2 แบบคำนวณ — บวกเพิ่ม vs รวมในราคา

เมื่อจด VAT แล้วและตกลงราคากับลูกค้า มี 2 วิธีระบุ:

วิธีที่ 1 — VAT บวกเพิ่ม (Exclusive)

ราคาที่ตกลง = ราคาก่อน VAT — ในใบแจ้งหนี้แสดง VAT บวกเพิ่ม

• ตกลง: 10,000 บาท
• VAT 7% = 10,000 × 0.07 = 700 บาท
• ลูกค้าจ่ายจริง: 10,700 บาท
• ส่งสรรพากร: 700 บาท / freelancer ได้: 10,000 บาท

วิธีที่ 2 — VAT รวมในราคาแล้ว (Inclusive)

ราคาที่ตกลง = ราคารวม VAT แล้ว — ต้องแยก VAT ออกจากราคารวม

• ตกลง: 10,000 บาท (รวม VAT แล้ว)
• ราคาก่อน VAT = 10,000 ÷ 1.07 = 9,345.79 บาท
• VAT 7% = 10,000 − 9,345.79 = 654.21 บาท
• ลูกค้าจ่ายจริง: 10,000 บาท
• ส่งสรรพากร: 654.21 บาท / freelancer ได้: 9,345.79 บาท

ตัวอย่างจริง — ออกแบบโลโก้ราคา 5,000 บาท

Freelancer ออกแบบเสนอราคาออกแบบโลโก้ 5,000 บาท ลูกค้าตกลง — ออกใบแจ้งหนี้ยังไง?

Case A — freelancer ยังไม่จด VAT (ยอด < 1.8 ล้าน)

• ใบแจ้งหนี้แสดง: ค่าออกแบบโลโก้ 5,000 บาท / ยอดสุทธิ 5,000 บาท
• ไม่ต้องบรรทัด VAT
• ลูกค้าจ่าย: 5,000 บาท → freelancer ได้: 5,000 บาท

Case B — freelancer จด VAT แล้ว, แบบบวกเพิ่ม

• ค่าออกแบบโลโก้ 5,000 บาท
• + VAT 7% = 350 บาท
• ยอดสุทธิ 5,350 บาท
• ลูกค้าจ่าย: 5,350 บาท → freelancer ได้: 5,000 / สรรพากรได้: 350

Case C — freelancer จด VAT แล้ว, แบบรวมในราคา

• ตกลง 5,000 รวม VAT
• ราคาก่อน VAT = 5,000 ÷ 1.07 = 4,672.90 บาท
• VAT 7% = 327.10 บาท
• ลูกค้าจ่าย: 5,000 บาท → freelancer ได้: 4,672.90 / สรรพากรได้: 327.10

BillKub คำนวณให้อัตโนมัติ

ไม่ต้องจำสูตรหรือใช้เครื่องคิดเลข — ใน BillKub:

1. เปิด /invoice-maker
2. ใส่รายการ + ราคาต่อหน่วย
3. ใน section "ภาษี" ตั้ง VAT rate = 7%
4. ติ๊ก/ถอด "ราคารวม VAT แล้ว" — ระบบสลับโหมดให้
5. ดู preview สด — ยอด VAT, ยอดก่อน VAT, ยอดสุทธิ ขึ้นทันที

ข้อควรระวัง 4 อย่าง

1. ถ้าจดทะเบียน VAT แล้วต้องระบุเลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักในใบแจ้งหนี้ — ไม่ใส่ = ใบกำกับภาษีไม่สมบูรณ์
2. VAT ที่เก็บจากลูกค้า ไม่ใช่รายได้ของคุณ — ต้องนำส่งสรรพากรทุกเดือน (ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป)
3. ถ้าซื้อของ/บริการที่จ่าย VAT 7% (เช่น ซื้อ adobe, hosting) เก็บใบกำกับภาษีไว้ — สามารถขอ Input VAT คืนได้
4. พ้น 1.8 ล้าน/ปีต้องจดภายใน 30 วัน — ช้าโดน penalty 1,000-5,000 บาท + ดอกเบี้ย 1.5%/เดือนของ VAT ที่ค้าง